avec-papiers.be Rotating Header Image

Honger ? Praat erover !

Nauwelijks een dag gaat voorbij zonder manifestatie de laatste weken. Maandag en dinsdag was er een staking van de transportsector die een verlaging van de benzineprijzen eisen. Woensdag, donderdag en vrijdag stond de oppositie op straat om corruptie aan te klagen en te pleiten voor het vertrek van president Michel Martelly. Leraars van de publieke scholen zijn al weken in staking en vragen de beloofde benoemingen in orde te brengen en de achterstallige lonen te betalen. Studenten van de faculteit agronomie blokkeren al twee weken de kantoren van het ministerie van landbouw omdat de nieuwe Minister en staatssecretarissen niet voldoende competenties zouden hebben. De studenten van andere faculteiten ondersteunen de eis voor verlaging van de benzineprijzen en blokkeren de straten met brandende banden of uitgebrande autowrakken.

De nieuwe regering onder leiding van Evans Paul is volgens velen een nauwelijks verbloemde remake van de regering Laurent Lamothe die in december ontslag nam in een poging de politieke crisis te kalmeren. Het mandaat van het parlement en van 2/3 van de senatoren liep af op 12 januari 2015. De lokale besturen, wiens mandaat al langer was afgelopen zijn al een jaar of 2 geleden vervangen per presidentieel decreet. “6 Carnavals, maar geen enkele verkiezing” wordt gescandeerd in de straten. Sinds het aantreden van Michel Martelly in 2011 werd geen enkele verkiezing georganiseerd.

Het land zit in een diepe politieke crisis. De duizelingwekkende ongelijkheid lijkt me de afgelopen jaren enkel maar dieper geworden. Er zijn armere landen als Haïti. Maar waar zie je een Porsche Cayenne rijden naast een halfnaakte dame die zich zit te wassen in de goot met water uit de riool ? Het aantal splinternieuwe Porsche’s, BMW’s, Mercedes, Audi, Jeep, GMC, en ga zo maar door, hoe langer hoe meer zie je er. Eerst nam ik nog als referentiepunt dat ik op een rit van 5 km er tenminste één zou zien. Nu moet ik ze beginnen tellen. Ik duizel erbij.

Sinds 12 januari – toevallig ook de 5e verjaardag van de aardbeving – zit Haïti daarenboven in een grondwettelijk vacuüm, waardoor het land nu de facto per presidentieel decreet geregeerd wordt. Het feit dat Martelly bij de aanstelling van de nieuwe eerste Minister expliciet stelde dat hij maar één enkel decreet zou uitschrijven – dat voor de verkiezingen – kwam niet toevallig. Dat hij zich niet opnieuw kandidaat zou stellen voor de presidentsverkiezingen die dit jaar zouden moeten plaatsvinden kwam er als toetje bij. Een van de belangrijkste kritieken op Martelly is dat hij het land op weg zet naar een nieuwe dictatuur. De onafhankelijkheid van justitie is een totale illusie, justitie functioneert grotendeels als instrument van de executieve. Ondanks het aftreden van eerste minister Lamothe en de aanstelling van een nieuwe kiescommissie – de vijfde al –, blijft de kritiek op het regime dan ook overeind.

Deze namiddag raakt ik verzeild in een discussie met m’n buren. Een in het bijzonder was enkele jaren geleden nog openlijk een uithangbord van president Martelly, vol lof over zijn aanpak, met roze armband en al. Nu is diezelfde een van de grootste aanklagers van het geld dat verspild wordt en eigenlijk vind hij ook dat Martelly nu maar moet vertrekken. Anderen repliceren dat de catastrofe van 2004 – toen Aristide de macht opgaf voor het eind van z’n mandaat – nog niet verwerkt is. Er is een president verkozen voor 5 jaar – jij hebt trouwens voor hem gestemd – dat die dan maar die 5 jaar uitdoet. Er wordt geknoeid, maar dat is nooit anders geweest. Met andere woorden als je nu Martelly weghaalt dan zit de volgende alweer klaar om z’n zakken te vullen. Vrijheid van meningsuiting – het moet gezegd zijn – is ingeburgerd sinds de val van Duvalier in 1986, ook onder m’n buren.

Het is altijd hetzelfde verhaal. Wie er ook aan de macht is, voor de massa maakt het geen verschil. Ze hebben er nooit iets van gemerkt. Hun frustraties zijn de enige constante. Met wat geluk krijgen we in de buurt een keer of twee per maand water, en gemiddeld zal de stroomvoorziening zo rond de 8 uur per dag liggen. Onder Martelly hebben we nieuwe asfalt gekregen in de straat, dat wel. Maar de koopkracht is ernstig achteruit gegaan. Mensen hebben hoe langer hoe meer moeilijkheden om hun kinderen naar de dokter of naar school te sturen. School die de laatste tijd vooral in staking is, wellicht gaan we andermaal naar een verloren schooljaar. En toch staan ze veelal achter de druk die de transporteurs en/of de oppositie zet met stakingen en betogingen. Straatverkopers kwamen deze week aan het woord in een radioreportage over de staking van de transporteurs: het klopt dat we weinig verkopen vandaag, maar een daling van de benzineprijs zou voor iedereen voordelig zijn.

Ondanks het feit dat iedereen, en vooral deze die het minst hebben, slachtoffer is van stakingen en betogingen, is het duidelijk dat er een gevoel is van een algemeen ras-le-bol. Het is genoeg geweest. Zonder twijfel is er meer dan genoeg overheidsgeld verbrast aan visieloze projecten, programma’s zonder opvolging, buitenlandse reizen, een vernieuwd wagenpark en volgens de oppositie ook een villa aan de kust voor de president van 9 miljoen dollar en een complex van drie verdiepingen voor z’n zoon. De sociaal-economische projecten, in zoverre die al bestonden, blijken vooral inhoudsloze dozen. Het geld dat via Petrocaribe het land binnenkwam – miljoenen dollars – had besteed moeten worden aan productieve investeringen, niet in werven zoals een peperdure overpass of nieuwe prestigieuze ministeries, zo klinkt het. Die werven liggen overigens stil – bij gebrek aan geld.

Enkele Haïtiaanse economisten waarschuwden deze week nog in Le Nouvelliste voor het Griekse scenario dat Haïti te wachten staat. Misschien dat de “vrienden van Haïti” nog eens willen bijspringen, merkten ze op. Veel van het geld dat die “vrienden” van Haïti intussen aan deze regering – de ogen dicht, lijkt het wel – hebben toevertrouwd, moet vroeg of laat worden terugbetaald door de Haïtiaanse bevolking. “Wij zijn niet diegenen die de factuur van 9 miljoen moeten betalen voor dat huis van Martelly”, zei een opposant vandaag in de betoging.

Om z’n totale ongeloof in de politieke klasse in de verf te zetten imiteert m’n buurman, even pauzerend van het aandraaien van het wiel van z’n wagen dat hij staat te vervangen, treffend oud president Aristide: “Als u honger heeft, ga er dan over praten met de rijken die ervoor verantwoordelijk zijn.” De omstaanders barsten in lachen uit en herkennen de passage, ze herkennen de toon. De buurman die net Aristide nog de president noemde die – in vergelijking met Martelly – tenminste iets voor het volk had gedaan lacht toegevend mee.

Zaterdag 7 februari markeert de 29e verjaardag van het vertrek van Jean-Claude Duvalier die in 2014, vooraleer berecht te zijn voor de misdaden tegen de menselijkheid en corruptie onder zijn regime, aan een hartaanval overleed. Het markeert ook de aftelklok van het laatste jaar dat huidig president Martelly aan de macht is, of tenminste, zou mogen zijn. Opnieuw zijn betogingen aangekondigd voor nu zaterdag. De kalender voor volgende week loopt inmiddels ook al vol, maandag en dinsdag weer manifestaties van de oppositie. Het is dagelijkse kost. Een van de resterende senatoren, Steven Benoit, verklaarde gisteren nog dat als Martelly niet naar de eisen van de bevolking luistert, hij beter z’n koffer kan beginnen pakken. “Het is niet normaal dat in het armste land van het Westelijk halfrond, de benzineprijzen het hoogst zijn.”

0 Comments on “Honger ? Praat erover !”

Leave a Comment