Het is in de eerste plaats de overheid die stappen moet ondernemen om stukken overheidsgrond ter beschikking te stellen en tot onteigening moet overgaan van bepaalde privégronden. Men is al jarenlang aan het palaveren over landhervormingen, zonder enig resultaat. De urgentie die er vandaag bestaat verandert jammer genoeg weinig aan de zaak.

Ter illustratie: begin juni kwam de overheid naar buiten met het bericht dat het oude centrum van Port-au-Prince nu publiek goed zou worden. In één adem voegde men daaraan toe dat er wel geen onteigening van privébezit aan gekoppeld was. Hoe moet een mens nu zoiets begrijpen: onteigenen zonder te onteigenen ?

Of nog: boeren in het noorden hebben jarenlang druk moeten uitoefenen op de overheid om hun koeien te mogen laten grazen op braakliggende staatsgronden. Ze hebben uiteindelijk het recht gekregen, na een lange strijd.

Het gaat niet enkel om een zwakke overheid, maar in de eerste plaats over haar manifeste onwil iets te veranderen aan de privileges van haar clienteel. Al te vaak worden staatsgronden verhuurd aan grootgrondbezitters die het op hun beurt weer verder verhuren aan kleine boeren. Als de overheid representatief zou zijn voor de bevolking dan gaf ze dergelijke privileges niet aan grootgrondbezitters, maar stelde ze haar grond ter beschikking van kleine boeren of van gemeenschappen die er een nederzetting op kunnen bouwen. Maar dan vergeten we weer dat Haïti geen democratie is, maar een oligarchie.

Ander probleem is dat de Haïtiaanse overheid te weinig doet om de landproblematiek op te lossen. Zo lang er geen grond is vrijgemaakt waar de mensen die in de tentenkampen zitten kunnen gaan wonen (sommigen woonden voordien bijvoorbeeld op illegale locaties), kan er niet begonnen worden met de bouw van huizen. Zoiets krijg je natuurlijk niet op een-twee-drie geregeld en de schuld geven aan de ngo’s op het vlak van huisvesting vind ik daardoor wel heel gemakkelijk.

Het is in ieder geval zeer interessant om van jou te horen hoe het leven daar is en ik heb veel bewondering voor de mensen die het blijven volhouden. Hoe loopt het trouwens met jouw werk daar?

Bedankt voor je commentaar. Toch wil ik hierbij even hetvolgende opmerken.

De Haïtiaanse politiek wordt al jaren gestuurd door het buitenland. Het is een jammerlijk voorbeeld dat de neo-liberale doctrine, zelfs al kreeg ze de gedroomde speeltuinin in Haïti, gefaald heeft (lees meer in dit artikel op avec-papiers.be). Daarmee wil ik niet zeggen dat Haïtiaanse politici volledig vrijuit gaan. Maar als je voorstelt om een coördinerende instelling op te zetten dan is er een grote dosis wantrouwen te verwachten. En die is niet ongegrond.

Hetzelfde geldt voor het VN-Protectoraat. Jammer genoeg moet ikzelf concluderen dat de VN de laatste tijd vooral hielp bij het opzetten van een schijndemocratie waarbij partijen worden uitgesloten en anderen voorgetrokken. Het ergste van al is dat die verkiezingen door donoren worden gefinancierd die zich van onregelmatigheden niets aantrekken of er misschien zelfs op aansturen. In alle geval, je kan niet naast bijzonder ernstige onregelmatigheden kijken en toch worden ze gefinancierd. Vervolgens feleciteert de VN zichzelf met het grote succes van wat ze noemen “de rustigste verkiezingen uit de Haïtiaanse geschiedenis” (2009). Rustig waren ze inderdaad, volgens officiële cijfers ging er 11,8% van de stemgerechtigden stemmen in de eerste ronde. En met de onregelmatigheden kan je de Haïtianen niet echt kwalijk nemen dat ze niet zijn gaan stemmen.

Het punt is dat de Haïtianen telkens maar weer vergeten worden in ons verhaal. Het is hún Haïti en niet ons Haïti. Colliers voorstel is het sluitstuk van jarenlang afbouwen van sociale en economische perspectieven die de Haïtianen “en masse” naar de hoofdstad deden afdruipen. Nu zijn ze zo gedegradeerd dat ze zelfs voor een hongerloon in een fabriek willen gaan werken (zie ook hier). Het investeren in de lokale landbouw betekent het bieden van perspectieven op het platte land, jobcreatie, verbeterde voedselveiligheid en mogelijk zelfs herstel van het milieu. Hoe komt het toch dat we daar al jaren onze ogen en oren voor dichtknijpen ? Omdat sommige donorlanden er geen baat bij hebben dat levensomstandigheden in Haïti verbeteren en integendeel munt kunnen slaan uit lage lonen en een gedereguleerde arbeidsmarkt ?